Miniarka ostrokrzewianka – mało znany gatunek

Miniarka ostrokrzewianka (Phytomyza ilicis) to muchówka, której larwy minują liście ostrokrzewów. Do niedawna notowany sporadycznie i w niewielkim nasileniu w różnych kolekcjach, zazwyczaj w Ogrodach Botanicznych, od kilku lat zaczyna stanowić już poważny problem estetyczny. W skrajnych wypadkach prowadzi nawet do opadania części liści.

Biologia w Polsce nie jest do końca poznana. Muchy wylatują zazwyczaj w maju, chociaż w tym roku (2018), na Dolnym Śląsku miało to miejsce już pod koniec kwietnia. Termin wylotu zbiega się mniej więcej z kwitnieniem ostrokrzewu co jest związane z biologią owada.

Kwitnienie ostrokrzewu

Samice składają jaja do młodych liści, których rozwój rozpoczyna się właśnie w trakcie kwitnienia Ilexów.

Rozwój młodych liści

To właśnie w tym momencie prowadzi się ewentualne zwalczanie. Jaj składane są do głównego nerwu liści i praktycznie aż do zimy drążą delikatny tunel w głównym nerwie posuwając się w kierunku wierzchołka liści.

Miejsca składania jaj

Tym samym, aż do zimy objawy mogą pozostać niezauważone. Dopiero w grudniu i styczniu larwy przebijają się do blaszki liściowej dając widoczne symptomy w postaci min z ciemnymi odchodami na wiosnę następnego roku.

Muchy wylatują przez otwór, który może być widoczny zarówno po dolnej jak i górnej powierzchni blaszki. Wylot much jest bardzo intrygujący. Poczwarka jest zaopatrzona w specjalny wyrostek, którym przebija się przez skórkę liści.

Poczwarka P. illicis

Wystaje zaledwie niewielka część poczwarki, która pękając na pół przypomina wydłużoną czarkę.

Poczwarka po wylocie muchy

Miniarka ostrokrzewianka występuje w Europie powszechnie, choć głównie w parkach i ogrodach. Przypuszcza się, że w tych lokalizacjach ostrokrzew wytwarza cieńsze liście co ułatwia składanie jaj i minowanie liści. W warunkach naturalnych spotyka się ją rzadziej.

Owad zasiedla liście przede wszystkim ostrokrzewu kolczastego (Ilex aquifolium). W Arboretum w Wojsławicach na Dolnym Śląsku nie stwierdza się obecności tej muchówki na ostrokrzewie Fargesa (Ilex Fargesii) choć regularnie występuje na ostrokrzewie kolczastym.

Miniarka ostrokrzew07